چرا بلوتوث هنوز زنده است، اما فناوری مادون قرمز از بین رفت؟
به گزارش تور تایلند، راستش را بخواهید، من هنوز یادم هست زمانی که برای فرستادن یک آهنگ با مادون قرمز (Infrared) باید گوشی ها را کنار هم نگه می داشتیم و کوچک ترین لرزش باعث قطع شدن انتقال می شد. اما حالا، با بلوتوث (Bluetooth) هر چیزی را راحت می فرستیم و حتی هدفون ها و اسپیکرهای بی سیم هم از آن استفاده می نمایند. چرا مادون قرمز که زمانی همه جا بود، به این سرنوشت دچار شد، ولی بلوتوث همچنان پابرجاست؟ این سؤال خیلی هاست. در حقیقت، تفاوت های کلیدی میان این دو فناوری باعث شد یکی به تاریخ بپیوندد و دیگری همچنان زنده و پررنگ باشد.

مادون قرمز برای انتقال داده احتیاج به دید مستقیم (Line of Sight) داشت و دامنه اش محدود بود، درحالی که بلوتوث از امواج رادیویی استفاده می نماید که انعطاف بیشتری دارند. از سوی دیگر، سرعت و قابلیت های اتصال بلوتوث باعث شد در دستگاه های بیشتری جا بگیرد و رقیب هایش را کنار بزند. شاید اگر مادون قرمز مسیر دیگری را طی می کرد، هنوز هم جایی در زندگی ما داشت، اما بلوتوث دقیقاً همان چیزی بود که کاربران به آن احتیاج داشتند. بیایید 10 علت اصلی را آنالیز کنیم که چرا بلوتوث هنوز زنده است ولی مادون قرمز از بین رفت.
1- بلوتوث بدون دید مستقیم هم کار می نماید، اما مادون قرمز نه
یکی از بزرگ ترین مسائل مادون قرمز این بود که برای انتقال داده، دو دستگاه باید دقیقاً در یک خط مستقیم قرار می گرفتند. این یعنی اگر مانعی بین آنها بود، ارتباط قطع می شد. اما بلوتوث از امواج رادیویی (Radio Waves) بهره می برد که می توانند از موانع عبور نمایند و احتیاجی به دید مستقیم (Line of Sight) ندارند. همین موضوع باعث شد بلوتوث در دنیای واقعی بسیار کارآمدتر باشد و کاربرد بیشتری پیدا کند.
2- بلوتوث چندین دستگاه را به طور همزمان متصل می نماید
مادون قرمز فقط می توانست داده را بین دو دستگاه منتقل کند و تمام. اما بلوتوث توانایی ایجاد شبکه های چندگانه (Multipoint Connection) را دارد. این یعنی شما می توانید همزمان گوشی خود را به هدفون، ساعت هوشمند و لپ تاپ متصل کنید، در حالی که چنین چیزی با مادون قرمز غیرممکن بود. این قابلیت باعث شد بلوتوث به مرور در گجت های بیشتری جای خود را باز کند.
3- بلوتوث مصرف انرژی بهینه تری دارد
در مقایسه با مادون قرمز، بلوتوث بهینه تر طراحی شده و مصرف انرژی (Power Consumption) آن کمتر است. در دستگاه های امروزی که باتری اهمیت زیادی دارد، این یک مزیت حیاتی محسوب می گردد. به ویژه نسخه های تازه بلوتوث، مانند بلوتوث کم مصرف (Bluetooth Low Energy یا BLE)، برای گجت های پوشیدنی و اینترنت اشیا (IoT) ایده آل هستند. درحالی که مادون قرمز این قابلیت را نداشت و به مرور کنار گذاشته شد.
4- برد بلوتوث بسیار بیشتر از مادون قرمز است
برد (Range) یکی از عوامل مهم در موفقیت بلوتوث بود. برد موثر مادون قرمز معمولاً کمتر از 1 متر بود، اما بلوتوث در نسخه های مختلف خود از 10 متر تا بیش از 100 متر را پوشش می دهد. این یعنی می توان از آن برای ارتباطات بی سیم در فواصل طولانی تر استفاده کرد. برای مثال، می توانید گوشی خود را در یک اتاق بگذارید و با هدفون بلوتوثی در اتاق دیگر موسیقی گوش دهید. اما در دوران مادون قرمز، حتی یک حرکت کوچک کافی بود تا انتقال قطع گردد!
5- بلوتوث پیوسته در حال بهبود و پیشرفت است
یکی از دلایل زنده ماندن بلوتوث این است که همواره در حال ارتقا و بهینه سازی بوده است. از بلوتوث 1.0 که محدودیت های زیادی داشت تا بلوتوث 5.3 که حالا سرعت، برد و امنیت بیشتری دارد، این فناوری همواره خود را با احتیاجهای تازه وفق داده است. اما مادون قرمز تقریباً هیچ بهبودی نداشت و به همان شکل اولیه باقی ماند. این تفاوت باعث شد که یکی از آن ها به یک استاندارد جهانی تبدیل گردد و دیگری به تاریخ بپیوندد.
6- بلوتوث از پروتکل های امنیتی قوی تری بهره می برد
امنیت در ارتباطات بی سیم اهمیت زیادی دارد و بلوتوث به همین علت بر مادون قرمز فزونی یافت. مادون قرمز تقریباً هیچ گونه رمزگذاری (Encryption) پیش فرضی نداشت، بنابراین اطلاعات منتقل شده به راحتی قابل رهگیری بودند. اما بلوتوث از همان ابتدا دارای لایه های امنیتی مختلفی مانند جفت سازی امن (Secure Pairing) و رمزگذاری داده (Data Encryption) بود. نسخه های تازه بلوتوث حتی قابلیت های بیشتری برای جلوگیری از حملات سایبری (Cyber Attacks) دارند. این امنیت بالاتر باعث شد که شرکت های فناوری به استفاده از بلوتوث در دستگاه های مختلف اعتماد نمایند. برای مثال، بسیاری از گجت های پزشکی و دستگاه های پرداخت بی سیم از بلوتوث به علت امنیت بهتر آن استفاده می نمایند. در مقابل، مادون قرمز حتی در اوج محبوبیتش هیچ گاه در دستگاه های حساس مورد استفاده قرار نگرفت. نبود تدابیر امنیتی مناسب در نهایت باعث شد که مادون قرمز نتواند در دنیای مدرن جایی داشته باشد.
7- بلوتوث در محیط های شلوغ بهتر عمل می نماید
یکی از مسائل بزرگ مادون قرمز این بود که در محیط های شلوغ و پر از دستگاه های دیگر به راحتی دچار تداخل (Interference) می شد. از آنجایی که برای ارتباط احتیاج به دید مستقیم (Line of Sight) داشت، کافی بود چند نفر در مسیر آن قرار بگیرند تا ارتباط به طور کامل قطع گردد. اما بلوتوث از تکنیک پرش فرکانسی (Frequency Hopping) استفاده می نماید که باعث کاهش تداخل در محیط های شلوغ می گردد. این ویژگی به بلوتوث اجازه می دهد که در محیط هایی مانند دفاتر کار، کنفرانس ها و حتی باشگاه های ورزشی بدون مشکل کار کند. بعلاوه، بلوتوث امکان مدیریت چندین اتصال را دارد، درحالی که مادون قرمز تنها یک ارتباط واحد را برقرار می کرد. در دنیای مدرن که افراد همزمان از چندین دستگاه استفاده می نمایند، بلوتوث یک راه چاره بسیار کاربردی تر شد. به همین علت، در محیط های شلوغ تقریباً هیچ کس از مادون قرمز استفاده نمی نماید.
8- بلوتوث استانداردسازی جهانی دارد، اما مادون قرمز خیر
یکی از دلایلی که بلوتوث جهانی شد، وجود استانداردهای یکپارچه و جهانی (Global Standards) در آن بود. بلوتوث به وسیله گروه ویژه ای به نام Bluetooth SIG مدیریت می گردد که به طور مداوم استانداردهای تازه برای بهبود آن ارائه می دهد. اما مادون قرمز هیچ نهاد معینی برای مدیریت توسعه و استانداردسازی نداشت. همین موضوع باعث شد که شرکت های مختلف نسخه های متفاوتی از مادون قرمز را فراوری نمایند که همواره با یکدیگر سازگار نبودند. این ناهماهنگی باعث شد که توسعه دهندگان و سازندگان سخت افزار به مرور از مادون قرمز فاصله بگیرند. در مقابل، بلوتوث در تمام دستگاه های مدرن، از گوشی های هوشمند گرفته تا لوازم خانگی هوشمند، یک استاندارد معین دارد. این استانداردسازی باعث شد که بلوتوث نه تنها باقی بماند، بلکه هر سال بهتر گردد.
9- بلوتوث با اینترنت اشیا (IoT) سازگار است، اما مادون قرمز نه
در دنیای امروز، اینترنت اشیا (Internet of Things یا IoT) یکی از مهم ترین حوزه های فناوری است. دستگاه هایی مانند ترموستات های هوشمند، قفل های دیجیتال و لوازم خانگی هوشمند به یک روش ارتباطی کم مصرف و پایدار احتیاج دارند. بلوتوث با معرفی بلوتوث کم مصرف (Bluetooth Low Energy یا BLE) به طور ویژه برای اینترنت اشیا بهینه سازی شد. اما مادون قرمز هیچ گاه چنین قابلیتی نداشت و به علت محدودیت هایش هیچ نقشی در این حوزه پیدا نکرد. یکی از مهم ترین ویژگی های بلوتوث در IoT این است که می تواند بدون احتیاج به دید مستقیم، دستگاه ها را در سراسر یک خانه یا اداره به هم متصل کند. از سوی دیگر، بلوتوث به راحتی می تواند با وای فای (Wi-Fi) و NFC ترکیب گردد تا ارتباطات پیشرفته تری را فراهم کند. اما مادون قرمز همواره یک فناوری محدود بود که تنها برای ارسال فایل های کوچک به کار می رفت.
10- بلوتوث برای پخش صدا ایده آل است، اما مادون قرمز خیر
یکی از کاربردهای مهم بلوتوث، انتقال صدا (Audio Transmission) است که در هدفون های بی سیم، اسپیکرها و حتی خودروها استفاده می گردد. مادون قرمز به هیچ وجه برای انتقال صدا طراحی نشده بود و تنها برای ارسال داده های کوچک بین دستگاه ها به کار می رفت. اما بلوتوث از پروتکل هایی مانند A2DP و aptX برای انتقال صدای باکیفیت استفاده می نماید. همین ویژگی باعث شد که بلوتوث در دنیای موسیقی، بازی و تماس های تلفنی بی سیم بسیار محبوب گردد. امروزه تقریباً تمام هدفون ها و اسپیکرهای بی سیم از بلوتوث استفاده می نمایند و هیچ اثری از مادون قرمز در این حوزه دیده نمی گردد. یکی دیگر از مزایای بلوتوث در انتقال صدا این است که با هر نسخه تازه، کیفیت و پایداری آن بهبود پیدا می نماید. درحالی که مادون قرمز هیچ پیشرفتی در این زمینه نداشت و خیلی زود از رقابت کنار گذاشته شد.
منبع: یک پزشک